Ένας μεγάλος δάσκαλος της δημοσιογραφίας έλεγε:
«Το παν είναι η παρουσίαση. Τα λόγια που λες πριν. Οι
προσδοκίες που δημιουργείς. Μα φρόντισε όλα αυτά να συνάδουν με αυτά που θα
ακολουθήσουν, γιατί αν οι προσδοκίες πέσουν στο κενό, τότε το άρθρο έχει
αποτύχει. »
Φαίνεται πως στη NASA δεν είχαν γνώση όλων των παραπάνω.
Έθρεψαν τον κόσμο με προσδοκίες, έβαλαν τη φαντασία του να
οργιάσει, καλλιέργησαν ευσεβείς πόθους και τώρα θερίζουν μόνο απογοήτευση. Και
αναξιοπιστία…
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά.
Το μίνι-χρονικό της ιστορίας έχει ως εξής:
Η NASA προβαίνει σε επίσημη δήλωση κατά την οποία γνωστοποιεί πως
έκανε μια πολύ σημαντική ανακάλυψη, αστροβιολογικού ενδιαφέροντος, που θα ταράξει τα λιμνάζοντα νερά της επιστημονικής
–και όχι μόνο- κοινότητας.
Η φαντασία πολλών άρχισε να τρέχει αχαλίνωτα: πράσινα
ανθρωπάκια, νερό σε υγρή μορφή σε κάποιον κοντινό πλανήτη, μικρόβια που είχαν
ανιχνευθεί στον Άρη, αποχρώσες ενδείξεις ζωής σε κάποιο φεγγάρι του Δία ή του
Κρόνου, ανακάλυψη ενός εξωπλανήτη πανομοιότυπου με τη Γη…
Τίποτα απ’ αυτά δεν ισχύει.
Οι προβλέψεις των πιο «συγκρατημένων» επιβεβαιώνονται και η NASA ανακοινώνει
την ανακάλυψη ενός βακτηρίου στο βυθό μιας λίμνης, στο εθνικό πάρκο Γιοσεμάιτ
της Καλιφόρνιας, η οποία είναι πλούσια σε αρσενικό, ένα δηλητήριο για τους
συνήθεις ζωντανούς οργανισμούς. (ολόκληρη την είδηση, όπως παρουσιάστηκε από
διάφορα μέσα, μπορείτε να τη δείτε εδώ, εδώ κι εδώ )
Απογοήτευση.
Γιατί όμως;
Μα, γιατί είχε θρέψει άλλες προσδοκίες.
Όταν μιλάς για «κοσμογονία» , πρέπει να παρουσιάσεις «κοσμογονία».
Όταν μιλάς για «ανακάλυψη-κόλαφος», πρέπει μια τέτοια να παρουσιάσεις.
Εδώ όμως δεν έχουμε τίποτα παραπάνω από μια ακόμα ανακάλυψη.
Σπουδαία μεν, αλλά απλά «ανακάλυψη» .
-Πολλοί μπορεί να θεωρείτε πως είμαι ακραίος και αυστηρός, όμως
μετά την ανάγνωση των παρακάτω γραμμών πιστεύω πως οι απόψεις μας θα
ευθυγραμμιστούν. -
Η ανακάλυψη –αυτή καθ’ αυτή- είναι πολύ σπουδαία. Βάζει την
επιστημονική κοινότητα ,και ιδιαιτέρως τους Βιολόγους, να αναθεωρήσουν το τι θεωρούσαν
ως σήμερα αναγκαίο για να αναπτυχθεί και να συντηρηθεί η Ζωή.
Το αρσενικό είναι ένα φυσικό δηλητήριο. Είναι σχεδόν απίθανο
να μπορεί να συντηρηθεί η Ζωή εξ αυτού. Να όμως που συμβαίνει!
Αυτό σημαίνει πως πρέπει να αναθεωρήσουμε τη λίστα των
στοιχείων που θεωρούμε «φιλικά» προς τη Ζωή (Άζωτο, Υδρογόνο, Άνθρακα, Οξυγόνο,
Θείο, Φώσφορος) και να συνειδητοποιήσουμε πως η Ζωή είναι πολύ πιο «πεισματάρα»
απ΄ όσο είχαμε αρχικά πιστέψει!
Αυτή η ανακάλυψη θα έχει –φυσικά- αντίκτυπο και στις αναζητήσεις
μας για ύπαρξη ζωής σε άλλους πλανήτες. Πόσο εύκολα να χαρακτηρίσεις ως «αφιλόξενο» για τη ζωή ένα
περιβάλλον, από τη στιγμή που, στο πλέον αφιλόξενο περιβάλλον του Αρσενικού,
έχει αποδειχθεί πως η ζωή μπορεί να ευδοκιμήσει ; Πόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να υπάρχει ζωή στο Σύμπαν, ακόμα και σε σημεία που μέχρι τώρα δεν φανταζόμασταν; (βέβαια, οι πιθανότητες είναι έτσι κι αλλιώς "άπειρες" ,αλλά τώρα έγιναν...ακόμα πιο "άπειρες"! )
Όμως, με όλο το σεβασμό αγαπητοί και αξιότιμοι κύριοι της NASA, αυτή δεν είναι μια
ανακάλυψη «αστροβιολογικού» ενδιαφέροντος.
Είναι μια ανακάλυψη αμιγώς Γήινη κι Ανθρώπινη.
Γιατί, ως άλλοι Σεβάχ Θαλασσινοί, πιστέψαμε πως ανακαλύψαμε
τα πάντα και ότι γνωρίσαμε όλο τον κόσμο. Όμως έρχεται αυτό το μικροσκοπικά
βακτήριο να μας αποδείξει πως η άγνοιά μας ξεπερνά τη γνώση μας, ακόμα και στον
ίδιο μας το μικροσκοπικό πλανήτη.
Άφρονες όντες, πιστέψαμε εδώ και πολλά χρόνια, πως δεν
υπάρχει τίποτα παραπάνω για μας να ανακαλύψουμε εδώ στη Γη. Θεωρήσαμε πως
λύσαμε όλα μας τα μυστήρια. Καμωθήκαμε πως γνωρίζουμε κάθε πτυχή της ίδιας μας τη
ύπαρξης και της Ζωής, αλλά να που –έτι μια φορά- διαψευστήκαμε πανηγυρικά.
Ξέρετε, όταν στις αρχές του περασμένου αιώνα
ανακαλύφθηκαν μικροοργανισμοί που μπορούν να επιβιώνουν σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες (μεγαλύτερες των 100 βαθμών
Κελσίου), η έκπληξή μας ήταν εξίσου μεγάλη. Όταν ,δε, ανακαλύψαμε μικρόβια που
μπορούν να επιβιώνουν σε ιδιαίτερα όξινα ή τοξικά περιβάλλοντα, δεν πιστεύαμε
στα μάτια μας. Επίσης, δεν πάνε πολλά χρόνια από τότε που ανακαλύψαμε πως «κατεψυγμένα» αρχαία βακτήρια στους πολικούς πάγους μπορούν να βγουν από τη «χειμερία νάρκη» τους
και να αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται ξανά μόλις βρεθούν σε ιδανική θερμοκρασία.
Όλες αυτές οι ανακαλύψεις μας διδάσκουν ένα πράγμα:
Πως η Ζωή είναι πολύ πιο ανθεκτική και πολυσχιδής από ότι
πιστεύουμε και πως υπάρχουν πολλά ακόμα για να μάθουμε σχετικά με τον Γαλάζιο Πλανήτη
μας.
Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε πως όσο ψηλά κι αν έχουμε φτάσει
στον ουρανό, ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να κατέβουμε αρκετά βαθιά στη θάλασσα.
Οι περισσότεροι ωκεανοί μας παραμένουν ουσιαστικά ανεξερεύνητοι, με ένα σωρό μυστηριώδη
«εξωγήινα» πλάσματα να περιμένουν να τα ανακαλύψουμε.
Πώς, άραγε, να είναι αυτά τα πλάσματα; Ποια επίδραση θα έχει
πάνω τους η τρομακτική πίεση του βυθού; Ποιους μηχανισμούς επιβίωσης θα έχουν
αναπτύξει;
Κανείς δεν ξέρει…
Το μόνο σίγουρο είναι πως, αν συνεχίσουμε να ψάχνουμε, θα
εκπλαγούμε πολλές φορές ακόμα από τον Πλανήτη μας…
Υ.Γ. : Ο χρονισμός (timing) της «ανακάλυψης» της NASA επιβεβαίωσε τους φόβους μου πως ο
συγκεκριμένος οργανισμός παίζει τεράστιο ρόλο στην προπαγάνδα των ΗΠΑ. Το κόλπο
του αντιπερισπασμού είναι πολύ παλιό και αλίμονο αν τσιμπάγαμε τόσο εύκολα… Όσα
«εξωγήινα» μικρόβια κι αν ανακαλύψετε , ο ντόρος της Wikileaks δεν
κατακάθεται…
Κι ένα υπέροχο τραγούδι,από τον μοναδικό Χρήστο Θηβαίο, με ένα καθάριο οικολογικό μήνυμα:
