Τοξικές δόσεις

Δεν είναι λίγοι αυτοί που μέσα στην όλη αγωνία για το εάν θα επέλθει συμφωνία για τη δανειοδότηση της Ελλάδας, έκαναν το συνειρμό με τον τοξικοεξαρτημένο που με κάθε τρόπο αναζητά τη δόση του. Πέραν της ανάδειξης της πολυσημίας της γλώσσας, σίγουρα υπάρχουν ενδιαφέρουσες αναλογίες. Καταρχάς, η ίδια η ανακοίνωση της ικανοποίησης του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης ότι «πήραμε τη δόση» και κατά συνέπεια «ξημερώνει μια καινούρια μέρα» θυμίζει τον ίδιο τον παραλογισμό της χρήσης: η όποια στιγμιαία ευτυχία στην πραγματικότητα δεν μπορεί να συγκαλύψει τις άμεσες αλλά και μακροχρόνιες συνέπειες της χρήσης, όπως και τον εγκλωβισμό σε μια πολλαπλά αρνητική συνθήκη. Με τον ίδιο τρόπο, οι πανηγυρισμοί για τη «δόση» προφανώς και δεν μπορούν να συγκαλύψουν το γεγονός ότι στο όνομά της επιβλήθηκαν εξοντωτικές περικοπές, διάλυση του κοινωνικού ιστού και πρωτοφανής συνθήκη νεοαποικιοκρατικής επιτροπείας. Έπειτα, ο εγκλωβισμός στην αναζήτηση της εκάστοτε δόσης προκαλεί ανατριχιαστικούς συνειρμούς με την ίδια την έννοια της εξάρτησης ως κατεξοχήν συμπύκνωση του προβλήματος. Έτσι λοιπόν και η τρέχουσα οικονομική συνθήκη, πέραν του να αποτυπώνει το παράλογο μιας «θεραπείας» (εν προκειμένω του χρέους) που διογκώνει το πρόβλημα (της υπερχρέωσης, που μάλιστα πλέον πανηγυρικά παρατείνεται σε ακόμη μεγαλύτερο χρονικό βάθος), συνεπάγεται και την παράταση της αναγκαστικής εξάρτησης της συνολικής άσκησης πολιτικής από τις δανειακές ροές. Αυτές αναδεικνύονται σε βασική «γραμμή ζωής» για τη δημόσια δαπάνη αλλά και την οικονομία συνολικά, έστω και εάν – όπως ακριβώς συμβαίνει και την τοξικοεξάρτηση – ο κύριος όγκος των δόσεων απλώς ανακυκλώνει το πρόβλημα (εν προκειμένω τη διαρκή αποπληρωμή συσσωρευμένου χρέους). Και βέβαια η εξάρτηση τόσο από εξαρτησιογόνες ουσίες, όσο και από δανειακές ροές, δεν είναι ποτέ μια απλή συναλλαγή. Συνεπάγεται τον αναγκαστικό εγκλωβισμό του χρήστη σε ένα πολύ συγκεκριμένο φάσμα πρακτικών. Εάν στην περίπτωση της τοξικοεξάρτησης αυτός μπορεί είναι όλο το φάσμα της των παραβατικών πρακτικών και των παραλλαγών του κοινωνικού αποκλεισμού, έτσι και στην περίπτωση των δανειακών ροών έχουμε τον εγκλωβισμό μιας ολόκληρης κοινωνίας σε μια υποχρεωτική διαδικασία «αναμόρφωσης» κατά τις βουλήσεις των πιστωτών, σε ένα τεράστιο πείραμα για τo εάν μπορεί μια κοινωνία να ταπεινωθεί και να μεταλλαχθεί στα πρότυπα ενός ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Εάν τα πράγματα έχουν έτσι, τότε είναι σαφές ότι αντί των κατευθυνόμενων πανηγυρισμών για τη «δόση», η λύση είναι να αναμετρηθούμε με το ερώτημα της απεξάρτησης από αυτές τις δανειακές ροές. Σημαίνει, επίσης, ότι αντιλαμβανόμαστε πόσο καταστροφική αλλά και απατηλή – σε όλες τις παραλλαγές της έννοιας της δόσης - είναι η λογική που λέει «αυτή είναι η τελευταία» ή «ακόμη μία και μετά τέρμα». Αντίστοιχα, αυτονόητο είναι ότι δεν μπορούμε να εγκλωβίζουμε την πολιτική αντιπαράθεση, όπως δυστυχώς θα ήθελε τμήμα της εν δυνάμει κυβερνώσας Αριστεράς, στην αποτελεσματικότητα ή μη ως προς τη διαχείριση της διεκδίκησης των δόσεων ή να διεκτραγωδούμε απλώς το γεγονός ότι θα μπορούσαμε να την είχαμε πάρει με καλύτερους τρόπους (βλ. π.χ. τη διαρκή επαναφορά της πρότασης για ένα νέο «Σχέδιο Μάρσαλ»). Όπως και στην περίπτωση των ναρκωτικών, καλές «δόσεις» δεν υπάρχουν. Παρότι η αναλογία είναι επικίνδυνος τρόπος συλλογισμού, εντούτοις ο πειρασμός να σκεφτούμε κατά αναλογία προς τη διαδικασία απεξάρτησης είναι μεγάλος. Ως γνωστόν, το πρόβλημα στη διαδικασία απεξάρτησης δεν είναι τόσο οι άμεσες συνέπειες του στερητικού συνδρόμου, που είναι οδυνηρές αλλά αντιμετωπίσιμες, όσο ο απεγκλωβισμός από όλο το φαύλο κύκλο της τοξικοεξάρτησης και τις πρακτικές που σχετίζονται με αυτήν. Έτσι και στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνίας το ερώτημα δεν είναι τα αντιμετωπίσιμα προβλήματα μερικών μηνών σε περίπτωση διαγραφής του χρέους και αναπόφευκτης εξόδου από το ευρώ (οι πρακτικές δυσκολίες στην εισαγωγή εθνικού νομίσματος, οι συγκυριακές ελλείψεις σε ορισμένα αγαθά, οι αλλαγές καταναλωτικών συνηθειών), αλλά το εάν θα υπάρξει εκείνη η συλλογική προσπάθεια ανασυγκρότησης μιας κοινωνίας που θα προσπαθήσει να οικοδομήσει την εναλλακτική της αφήγηση. Να μπορέσουμε, δηλαδή, συνειδητά και με δική μας κυρίαρχη επιλογή να αποκοπούμε από τις αγορές, την αντίληψη της οικονομίας με όρους ανταγωνιστικότητας, την προνομιμοποίηση του κέρδους και κατά συνέπεια από την κοινωνική βαρβαρότητα που αυτές συνεπάγονται, στην κατεύθυνση, αναγκαστικά μιας σύγχρονης σοσιαλιστικής προοπτικής. Δύσκολο αλλά αναγκαίο, εάν δεν θέλουμε να πέσουμε ξανά σε συνθήκη εξάρτησης από τοξικές «δόσεις»… Πηγή: Αριστερό Βήμα

Ο έρπων φασισμός του ακαδημαϊκού μανδαρινισμού

του Παναγιώτη Σωτήρη 

Περίσσευσε και πάλι η υποκρισία απέναντι στις κινητοποιήσεις της Πανεπιστημιακής κοινότητας και ειδικά την κατάληψη του κέντρου υπολογιστών του Πανεπιστημίου Αθηνών από τους φοιτητικούς συλλόγους. Κραυγές στα κανάλια για τα… νοσοκομεία που υποτίθεται ότι κατέρρεαν εξαιτίας της κινητοποίησης των φοιτητών (στην πραγματικότητα απλώς στα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της Αθήνας υπήρξε μικρό πρόβλημα με την πρόσβαση στο διαδίκτυο, όχι προφανώς την υποδομή τους). Αναφορές σε… κουκουλοφόρους, ενώ στην πραγματικότητα ήταν φοιτητές, εργαζόμενοι και μέλη ΔΕΠ, που στηρίζονταν σε επανειλημμένες αποφάσεις των συνελεύσεών τους κατά της εφαρμογής των νόμων 4009/11 και 4076/12. Και βέβαια αλλεπάλληλες εκκλήσεις για να λάβουν δράση οι Εισαγγελείς, πρωτοστατούντων σε αυτή την επιχείρηση διαφόρων υποψηφίων για το Συμβούλιο Ιδρύματος του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Είχε προηγηθεί η ανάλογη επίθεση ενάντια στο Σύλλογο ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Και εκεί ακούστηκαν κάθε είδους τερατολογίες για μια κινητοποίηση που όχι μόνο ήταν δημοκρατικά αποφασισμένη αλλά και – όπως αποδείχτηκε από το γεγονός ότι στο Αιγαίο είχαμε τελικά τη μικρότερη συμμετοχή στις εκλογές για Συμβούλιο Ιδρύματος – πραγματικά νομιμοποιημένη.

Και βέβαια σε όλα αυτά ήταν εκκωφαντική η αποσιώπηση όχι μόνο των πραγματικών περιστατικών (π.χ. καμιά καταστροφή δεν έγινε στον εξοπλισμό του Πανεπιστημίου Αθηνών), αλλά και αυτών που συμβαίνουν στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Καμιά κουβέντα για το τι είναι τα περιβόητα Συμβούλια Ιδρύματος και για το πώς φτιάχτηκαν για να καταλύσουν τη δημοκρατία και το αυτοδιοίκητο των πανεπιστημίων και για να αποτελέσουν σταδιακά το μόνο κέντρο εξουσίας με ευθύνη την υλοποίηση των σχεδίων συρρίκνωσης και ιδιωτικοποίησης. Καμιά αναφορά στο γεγονός ότι τα πανεπιστήμια θα στερηθούν εκατοντάδων υπαλλήλων ΙΔΑΧ που θα απολυθούν με τις  νέες ρυθμίσεις. Καμιά υπενθύμιση για το σχέδιο «Αθηνά» που θα κλείσει τμήματα και θα συρρικνώσει την ανώτατη εκπαίδευση. Καμιά οργή για το καθημερινό καψώνι των διαρκών περικοπών. Καμιά διαμαρτυρία για την ομηρία εκατοντάδων αδιόριστων μελών ΔΕΠ, ΕΤΕΠ, ΕΕΔΙΠ, που μπορεί να περιμένουν και 7-8 χρόνια για να διοριστούν.

Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τον έρποντα φασισμό του σύγχρονου ακαδημαϊκού μανδαρινισμού. Είναι προφανές ότι μέσα στο ελληνικό πανεπιστήμιο υπάρχει ένα κομμάτι πανεπιστημιακών που έχουν επιλέξει την πλήρη προσκόλληση στη μνημονιακή εξουσία. Είναι οι ίδιοι που στήριξαν τη μεταρρύθμιση Γιαννάκου την ώρα που οι φοιτητές τους δέχονταν την αστυνομική βαρβαρότητα, οι ίδιοι που πρωτοστάτησαν στο μεγάλο φαγοπότι των προγραμμάτων και την επιχειρηματική μετάλλαξη του πανεπιστημίου, οι ίδιοι που με φανατισμό σχεδόν έχουν στηρίξει κάθε κυβερνητική απόφαση τα τελευταία χρόνια. Και σήμερα αυτοί διαλέγουν το δρόμο της πλήρους σύγκρουσης με το φοιτητικό και το πανεπιστημιακό κίνημα όχι με όρους πολιτικής αντιπαράθεσης αλλά με όρους ποινικοποίησης και καταστολής. Γι’ αυτό και με τόση ευκολία το προεδρείο της ΠΟΣΔΕΠ συμπεριφέρεται με ύφος εισαγγελέα και πρακτική κουκουλοφόρου καταδότη.

Όμως, είναι γελασμένοι εάν πιστεύουν ότι στο τέλος θα επιβληθεί η δική τους λογική. Το ελληνικό πανεπιστήμιο έχει δείξει ότι έχει μεγάλα αποθέματα αγωνιστικότητας, αντίστασης και αξιοπρέπειας, για να παραδοθεί αμαχητί στις δυνάμεις της αγοράς. Οι ζηλωτές της αγοράς μπορεί να ξεσαλώνουν, οι Πρυτάνεις μπορεί να συμβιβάστηκαν, τα ΜΜΕ μπορεί να ξερνούν βιτριόλι, αλλά τον τελευταίο λόγο θα τον έχουν οι άνθρωποι που πραγματικά αγωνίζονται για να επιβιώσει το Πανεπιστήμιο. Φοιτητές, διδάσκοντες, διοικητικοί, συμβασιούχοι, ΕΤΕΠ, ΕΕΔΙΠ: το μέλλον του πανεπιστημίου επαφίεται – κυριολεκτικά – στο δικό μας πατριωτισμό.

Πηγή: AlfaVita