Ευρώ ή Ραντεβού...

Κείμενό μου που αναρτήθηκε αρχικά στο babushka.gr 

Κάνοντας μια ανάγνωση στο αποτέλεσμα των εκλογών της 6^ης Μάη, μπορούμε ξεκάθαρα να δούμε πως το δίλημμα που πρωτοστάτησε σε αυτές ήταν το «Μνημόνιο ή όχι». Ήταν ένα πραγματικό, ένα υπαρκτό δίλημμα (και όχι «ψευτοδίλημμα», όπως υποστηρίζει πχ το ΚΚΕ) και η απάντηση που δόθηκε από την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος ήταν εκκωφαντική: Όχι Μνημόνια.

Ο ΣΥΡΙΖΑ καρπώθηκε τα μέγιστα από αυτή τη διάθεση και την αποφασιστικότητα του κόσμου να κάνει το πρώτο βήμα, το βήμα δηλαδή της άρνησης ,της απονομιμοποίησης των Μνημονίων. Κι αυτό το πρώτο βήμα ,ανεξάρτητα αν τώρα μας φαίνεται «προφανές» ή «σίγουρο», μέχρι πριν λίγο καιρό αποτελούσε απλά μιαν ελπίδα για τις δυνάμεις της Αριστεράς και του κινήματος.

Στις επερχόμενες εκλογές της 17^ης Ιούνη, διαφαίνεται πως το δίλημμα θα είναι ξανά το ίδιο, αναβαθμισμένο με την πραγματική προοπτική μιας Αριστερής κυβέρνησης.

Ο λαός όμως, έχοντας κάνει το πρώτο βήμα, είναι θαρρώ έτοιμος να πάει τη σκέψη του και τον προβληματισμό του ακόμα πιο βαθιά, στη ρίζα όλων των Μνημονίων και των βάρβαρων αντιλαϊκών μέτρων που τα συνοδεύουν: Στην ίδια την ΕΕ και την ευρωζώνη.

Είναι υποτιμητικό για έναν λαό που εδώ και 2 χρόνια είναι σχεδόν καθημερινά στους δρόμους να θεωρούμε πως δεν είναι έτοιμος να βρεθεί αντιμέτωπος με τέτοια –πολύ σημαντικά πράγματι- διλήμματα. Το «μέσα ή έξω από το € και την ΕΕ» είναι ένα πραγματικό ερώτημα που αρχίζει να τίθεται επιτακτικά πλέον κι από τις ίδιες τις αστικές συστηματικές δυνάμεις, έστω και εν είδη εκβιασμού. Η Αριστερά από τη μεριά της (κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ) , αντί να σηκώσει το γάντι και να ζυμώσει όλον αυτόν τον κόσμο που την εμπιστεύθηκε και στους δρόμους αλλά και στην κάλπη, περιορίζεται σε μια φοβική στάση απέναντι σε αυτό το ερώτημα, δίνοντας μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερα διαπιστευτήρια για τις φιλο-ΕΕ διαθέσεις της. Από το «ακύρωση όλων των Μνημονίων» πήγαμε στην «νομική ακύρωση κάποιων μέτρων», ύστερα στην «πολιτική ακύρωση κάποιων μέτρων» και τελικά στην «επαναδιαπραγμάτευση». Κι όλα αυτά υπό το φόβο της αντίδρασης του εκλογικού σώματος στην περίπτωση που θα ετίθετο καθάρια κι επιτακτικά το δίλημμα «ευρώ ή όχι».

Αυτό που πρέπει να καταλάβει ο κόσμος είναι το εξής απλό: Τα Μνημόνια, πέραν του ρόλου του οδοστρωτήρα των μέχρι τώρα λαϊκών και εργασιακών κεκτημένων, έχουν κι ακόμη έναν ρόλο: αυτόν του εγγυητή πως θα παραμείνουμε στο Ευρώ. Κοντολογίς, τα ίδια τα Μνημόνια είναι αυτά που σιγουρεύουν πως μια χώρα θα συνεχίσει να βρίσκεται μέσα σε αυτόν τον αντιλαϊκό ιμπεριαλιστικό μηχανισμό. Επομένως, μια άποψη που λέει πως είναι εφικτή η παραμονή στην ευρωζώνη και συνάμα η έξοδος από τα Μνημόνια, κάνει –εσκεμμένως ή ακουσίως- μια τρομερά στρεβλή ανάγνωση της ίδιας της πολιτικής της ΕΕ, του ίδιου του ιμπεριαλιστικού μηχανισμού. Επιπρόσθετα, υποτιμά τις δυνάμεις του λαϊκού κινήματος και υποβιβάζει τα πραγματικά επίδικα τα οποία πλέον αφορούν άμεσα την ίδια την επιβίωση μεγάλης μερίδας του λαού.

Και να ξεκαθαρίσουμε κάτι: δεν είναι η κάθε «δραχμή» καλή για το λαό. Ας μην ξεχνάμε πως εδώ και πολύ καιρό μειοψηφική μερίδα του εγχώριου Κεφαλαίου έχει συμφέρον από την έξοδο από το € και την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Όταν τα πράγματα σφίξουν ακόμα πιο πολύ για την ευρωζώνη (η οποία παρεμπιπτόντως πάει με ακόμα πιο γοργά βήματα για φούντο), αυτή η μερίδα ίσως πάψει να είναι μειοψηφική. Εκτιμώ, δε, πως δε θα αργήσει η μέρα όπου η Δεξιά θα προτείνει η ίδια έναν εναλλακτικό δρόμο, έξω από το Ευρώ, περιγράφοντας έτσι μια αστική διαχείριση της εξόδου που σε καμία περίπτωση δε θα ωφελήσει το λαό (ίσα-ίσα θα τον καρατομήσει διπλά).

Αντί λοιπόν η Αριστερά να περιμένει σε ρόλο κομπάρσου να τεθεί το ζήτημα από τους αστούς, ας θέσει αυτή πρώτη ένα καθολικό και υψίστης σημασίας ερώτημα: «Μετά το Ευρώ,τι;»

Ας σταματήσει ,δηλαδή, να αναλώνεται δικαιολογώντας τα αδικαιολόγητα και εξηγώντας τα ανεξήγητα (πχ ότι είναι εφικτή η παραμονή σε ΕΕ-€ και παράλληλα η μακροχρόνια βελτίωση των επιπέδων διαβίωσης του λαού) και  ας αρχίσει να ασχολείται με το πραγματικό επίδικο του πώς μπορεί να γίνει μια κοινωνική και παραγωγική ανασυγκρότηση ώστε ο λαός να αποτινάξει από τις πλάτες του το βραχνά του χρέους του Ευρώ και των Μνημονίων και πώς μπορεί να επωφεληθεί από αυτή τη μετάβαση.

Αν δε μιλήσουμε τώρα για την ανάγκη ύπαρξης αυτόνομης οικονομικής εθνικής οικονομικής πολιτικής προς όφελος των εργαζομένων και του λαού, αν δε μιλήσουμε τώρα για την ανάγκη ρήξης με ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς που καταδυναστεύουν τις τύχες τόσων ευρωπαϊκών λαών, αν δε μιλήσουμε τώρα για την ανάγκη της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας σε σοσιαλιστική κατεύθυνση, αν δε μιλήσουμε τώρα για την ανάγκη εθνικοποίησης των τραπεζών και των στρατηγικών επιχειρήσεων, αν δε μιλήσουμε τώρα για την ανάγκη του εργατικού ελέγχου του παραγόμενου πλούτου, πότε θα το κάνουμε;  Όταν θα έχει σκάσει η βόμβα της χρεωκοπίας στα χέρια του ΣΥΡΙΖΑ και οι αστικές δυνάμεις θα κάνουν πάρτι προπαγάνδας κατά όλης της Αριστεράς; Ή όταν θα αρχίσουν οι ναζί της ΧΑ να παίρνουν και επίσημα διαταγές από το αρχηγείο της ΕΛΑΣ για καταστολή των «αριστερών και κομμουνιστικών δυνάμεων»;

Η ώρα για το λαό να προβληματιστεί, να ζυμωθεί, να αποφασίσει και να τολμήσει είναι ΤΩΡΑ. Η ιστορία δε συγχωρεί αυτούς που αργούν στα ραντεβού τους. Και οι επόμενοι μήνες, ανεξαρτήτως του ποια κυβέρνηση θα  προκύψει, αποτελούν ίσως το πιο σημαντικό ραντεβού του λαού αυτού με την Ιστορία του.

ΥΓ: Το ραντεβού αυτό θα γίνει στους δρόμους κι όχι στους διαδρόμους. Ας είμαστε όλοι συνεπείς κι αποφασισμένοι…

ΕΚΛΟΓΕΣ 2012 - Μια πρώτη αποτίμηση και μια πρώτη εκτίμηση. (Η Ιστορία δεν περιμένει)

Οι πιο περίεργες εκλογές από το '74 πέρασαν στο παρελθόν. Μέχρι τις επόμενες φυσικά...
Εκλογές-τραβεστί, τις χαρακτήρισε ένας φίλος. Δε θα διαφωνήσω και πολύ.
Ο λαός κλήθηκε να πάει στο παραβάν εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων από την κυρίαρχη τάξη, εκπεφρασμένων υπό τη μορφή των αισχρών τρομοκρατικών διλημμάτων τύπου "Ευρώπη ή χάος".


Το έχει αυτό η πουτάνα η ιστορία: Ανακυκλώνεται. Κάθε φορά που η κυρίαρχη τάξη πιέζεται πραγματικά από τον λαϊκό παράγοντα, παίζει το χαρτί της τρομοκρατίας.


Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.


31 Οκτώβρη 2011. Ο τότε Πρωθυπουργός ΓΑΠ ρίχνει στο εγχώριο -αλλά και στο ευρωπαϊκό- τραπέζι την εξής ιδέα : Να αποφασίσει ο λαός για το αν θέλει η Ελλάδα να υπογραφεί η νέα δανειακή σύμβαση. Το ερώτημα γρήγορα αναβαθμίζεται στο "Μέσα ή έξω απ΄το Ευρώ".
Οι εξελίξεις μετά απ'αυτό, ραγδαίες.
Τα αστικά κόμματα του έως τότε Μνημονίου 1 καταδικάζουν σε όλους τους τόνους την τρομακτική απόφαση του Πρωθυπουργού να αποφασίσει ο ίδιος ο λαός για την τύχη του.
Όχι, ο ΓΑΠ δεν ήταν τρελός, ούτε σοσιαλιστής βεβαίως βεβαίως. Ο ΓΑΠ με αυτή την κίνηση έκανε αυτό που έπρεπε ώστε να δημιουργηθεί το Μαύρο Μέτωπο της συγκυβέρνησης, το οποίο ήταν αναγκαίο ώστε να περαστούν να έξτρα μέτρα εξαθλίωσης του λαού, αφού το ΠΑΣΟΚ με ισχνή πλειοψηφία και με έντονη κοινωνική απονομιμοποίηση, ήταν απολύτως βέβαιο πως αδυνατούσε να διαχειριστεί ένα τόσο "βαρβάτο" θέμα, όπως ήταν το νέο Μνημόνιο.
Η κίνηση του ΓΑΠ πέτυχε και ο αστικός συνασπισμός εξουσίας κατάφερε να κυβερνήσει για κάτι παραπάνω από 6 μήνες, περνώντας με απίστευτη ταχύτητα και μεθοδικότητα τα πιο βάρβαρα και αντιλαϊκά μέτρα που γνώρισε τούτη η χώρα.
Το θέατρο είχε πιάσει τόπο. Οι κραυγές των "υπεύθυνων" φωνών της αστικής Δημοκρατίας είχαν κάνει στην άκρη για να φανούν επιτέλους τα μειδιάματα των ευρωπαίων και εγχώριων εκφραστών της πολιτικής του Κεφαλαίου έναντι στην εργασία.
Και η Αριστερά;
Η Αριστερά έχασε τότε την ιστορική ευκαιρία να σηκώσει το γάντι. Οι άναρθρες κραυγές του ΚΚΕ και οι πανικόβλητες αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ που μιλούσαν για "τρομοκρατικό δίλημμα" δεν είχαν τα κότσια να σηκώσουν το γάντι και να δώσουν μια μάχη, στην οποία μάλιστα θα ξεκινούσαν και με αβαντάζ (54% του λαού τότε ήταν θετικό για έξοδο από την ΕΕ, 45% ήταν θετικό για έξοδο από το Ευρώ).
Από τότε φάνηκε πως το ΣΥΡΙΖΑ είχε κάνει τη στρατηγική επιλογή να μην απαγκιστρωθεί από τις φιλοευρωπαϊκές του τάσεις και να θέσει ένα άλλο -σαφώς πιο εύπεπτο- δίπολο: Μνημόνιο ή Όχι Μνημόνιο.
Αυτό το δίπολο - αν και χωράει μέσα του από το ΚΚΕ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ μέχρι τον Καμμένο και τον...Μιχαλολιάκο! - αποδείχθηκε πως του βγήκε πολύ καλά.
Πράγματι, ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε ένα εκκωφαντικά υψηλό ποσοστό στις εκλογές και είναι θετικό το ότι τουλάχιστον ο κόσμος δείχνει να έχει κατανοήσει πως το Μνημόνιο μόνο καταστροφή μπορεί να φέρει για αυτόν και τη χώρα του.
Και τώρα φτάσαμε στην κρίσιμη στιγμή: Οι εκλογές είναι ξανά προ των πυλών και ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει ικανός να κερδίσει αυτή τη φορά. Ο κόσμος που τον ψήφισε -και ο ακόμα περισσότερος που θα τον ψηφίσει στις επερχόμενες εκλογές- περιμένει από αυτόν να κάνει πράξη αυτό γαι το οποίο έχει δεσμευτεί: Να παραμείνει στο € και να απαγκιστρωθεί από το Μνημόνιο.


Οκ, εδώ ξεκινάει το ζουμί.
Προφανώς και αυτό δεν μπορεί να γίνει. Όχι μόνο επειδή οι εταίροι μας είναι παράλληλα και πιστωτές μας, αλλά επειδή η ίδια η ΕΕ είναι ένας ιμπεριαλιστικός μηχανισμός που δεν πρόκειται ποτέ να αποτελέσει "φιλανθρωπικό ίδρυμα", ακόμα κι αν η "φιλανθρωπική" της δράση αφορά στη σωτηρία μιας ολόκληρης χώρας.
Από το Μάαστριχτ ακόμα, έχουν μπει υπογραφές (μαζί και αυτή του Συνασπισμού) σε μια συνθήκη η οποία ορίζει πολύ συγκεκριμένα ποια είναι η ΕΕ και τι σκοπό έχει. Το να λες τώρα πως "θα τους εκβιάσω με έξοδο ώστε να συμφωνήσουν σε κάτι καλύτερο" είναι σα να λες σε ελέφαντα "μη με πατήσεις γιατί θα σου τραβήξω μια τρίχα". Οι αυταπάτες ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να εκδιωχθεί από την ευρωζώνη είναι πλέον πιο φαιδρές από ποτέ. Και δεν τα λέω εγώ αυτά - οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τα λένε, και μάλιστα σε όλους τους τόνους.
Άρα, ο ΣΥΡΙΖΑ αναπόφευκτα θα βρεθεί μπροστά σε μια ορισμένη κατάσταση: Να αποχωρήσει από το Ευρώ και να ακυρωθούν έτσι τα Μνημόνια  ή  να παραμείνει και να "κρεμάσει" όλους αυτούς που τον στήριξαν.
Εκτιμώ πως το δεύτερο θα ήταν δολοφονικό να το κάνει. Και δε βλέπω να έχει τάσεις αυτοκτονίας...
Άρα, αργά ή γρήγορα θα έρθει αντιμέτωπος με την έξοδο από το Ευρώ.
Γιατί, λοιπόν, δεν ανοίγει το θέμα από τώρα; Τίμια και παντελονάτα.
Κάποιος θα πει "Επειδή αν το ανοίξει, δε θα κερδίσει τις εκλογές". Άλλος θα πει "Επειδή ο λαός δεν είναι έτοιμος ακόμα". Οκ, το καταλαβαίνω. Αλλά εμείς -η Αριστερά δηλαδή- τι κάνουμε εδώ ρε παιδιά;
Αυτός δεν είναι ο ρόλος μας; Να θέτουμε στο λαό ερωτήματα, να ωριμάζουμε τη σκέψη του και να δρέπουμε τη συνείδησή του μέσα από το κίνημα; Αν πράγματι θέλουμε μια Αριστερά η οποία θα είναι εργαλείο για τις μάζες (και όχι το αντίστροφο...) ,τότε θα πρέπει εμείς οι ίδιοι να πούμε την Αλήθεια στο λαό: Η ΕΕ είναι μια ιμπεριαλιστική ένωση, δεν έχει καμία σχέση με το μύθευμα της "Ευρώπης των λαών", δεν αλλάζει, δε μεταρρυθμίζεται, δεν είναι προς το συμφέρων των λαών, οι πολιτικές της οδήγησαν και οδηγούν ακόμα τη χώρα στη χρεωκοπία και το μαρασμό.
Ναι, πράγματι, η ΕΕ είναι ο διάβολος.
Και η ΕΕ, και το Καπιταλιστικό Σύστημα, και η αστική τάξη (ναι, υπάρχει αστική τάξη, τραβεστί, αλλά υπάρχει και βασιλεύει κιόλας).
Όλα αυτά είναι ο διάβολος.
Και για έναν λαό ο οποίος όλο το προηγούμενο διάστημα κατέκλυζε τις πλατείες, συμμετείχε στις πιο μαζικές απεργιακές κινητοποιήσεις από τη Μεταπολίτευση, έβρισκε διαρκώς ρηξικέλευθους τρόπους αυτοοργάνωσης και πάλης, μετουσίωνε το ταξικό του ένστικτο σε ταξική συνείδηση,  ε, νομίζω πως δε θα ήταν πολύ δύσκολο να κάνει κτήμα του αυτά τα ερωτήματα. Εκτός κι αν έχουμε χάσει πια εντελώς την πίστη μας στο λαό και στις δυνατότητές του να αντιλαμβάνεται ποιος πραγματικά είναι ο εχθρός του, οπότε πάμε όλοι στα σπίτια μας σαν καλοί νοικοκυραίοι (σικ).


Ο Σαμαράς είπε κάτι πολύ σωστό: Ο λαός ψήφισε ναι στο Ευρώ.
Ό,τι και να λέμε, έχει δίκιο.
Αλλά ψήφισε "ναι" στο Ευρώ  γιατί κανένας (ή σχεδόν κανένας, αν εξαιρέσουμε την ΑΝΤΑΡΣΥΑ που ήταν η μόνη δύναμη που επιτακτικά έθετε το ερώτημα και μιλούσε για τον "αλλο δρόμο έξω από ΕΕ-€-Μνημόνια") δεν του έθεσε το ερώτημα καίρια.
Εκτιμώ, λοιπόν, πως ήρθε η ώρα να γίνει.
Γιατί με μαθηματική ακρίβεια οδηγούμαστε εκτός Ευρώ, one way or the other, που λένε και οι αμερικάνοι. Προσοχή όμως: είναι διαφορετικό να αποχωρήσεις και διαφορετικό να σε διώξουν (με το δεύτερο σενάριο να είναι σαφώς χειρότερο για τον λαό). Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει μιλήσει ποτέ για το ενδεχόμενο να βγούμε από το € σοβαρά, όταν δεν έχει πρόγραμμα για το τι θα κάνει σε μια τέτοια περίπτωση, όταν δεν έχει από κάτω λαϊκό κίνημα το οποίο να πιστεύει και να στηρίζει ότι "υπάρχει άλλος δρόμος", τότε η κατάσταση αρχίζει και γίνεται σαφώς επικίνδυνη... Ουσιαστικά, ό,τι και να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ, είναι καταδικασμένος να "κρεμάσει" τον κόσμο που τον ψήφισε, είτε επιλέξει να μείνει στο  € και να κάνει κι άλλες θυσίες, είτε επιλέξει να το πάει στα άκρα μέχρι να μας διώξουν. (υπενθυμίζω ότι η προγραμματική του δήλωση ήταν ότι θα παλέψει για να μείνει στο € και να ακυρώσει τα Μνημόνια)
Είναι καιρός πια να γίνει κτήμα του κόσμου η άποψη πως τα Μνημόνια δεν είναι κάτι ξεκομμένο από την ΕΕ και τις πολιτικές της, αλλά στην ουσία είναι τα εχέγγυα, αυτά που εξασφαλίζουν, την παραμονή στο Ευρώ! Αυτός είναι ο ρόλος τους, μαζί με το να να καρατομήσουν τα εργατικά κεκτημένα δεκαετιών του λαού και να μειώσουν δραματικά το εργατικό κόστος (πράγματα τα οποία ήδη πέτυχαν). Το να λέμε πως η ΕΕ θα αλλάξει στρατηγική μόνο και μόνο επειδή εμείς θα απειλήσουμε με έξοδο, είναι τουλάχιστον ανεδαφικό αυτή τη στιγμή. Ειδικά όταν η ίδια η Ευρωζώνη διαφαίνεται πως έχει πολύ κοντό μέλλον (δεν της δίνω πάνω από δυο χρόνια ζωής).


Άρα, για να το κλείνω σιγά-σιγά, είναι απαραίτητο για την Αριστερά - για την ανατρεπτική,τη ριζοσπαστική,την επαναστατική Αριστερά- να συσπειρωθεί κάτω από ένα πολιτικό πλαίσιο στο οποίο να δηλώνεται ξεκάθαρα ότι η ΕΕ δεν έχει τίποτα να προσφέρει στο λαό, ότι η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας προς όφελος των εργαζομένων είναι ζωτικής σημασίας, ότι επιβάλλεται να γίνει ριζική αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των εργαζομένων και των αδυνάτων, ότι η εθνικοποίηση τραπεζών και στρατηγικών επιχειρήσεων με εργατικό έλεγχο και η άγρια φορολόγηση του μεγάλου Κεφαλαίου είναι απαραίτητη, ότι η μονομερής διαγραφή του χρέους και η παύση πληρωμών είναι είναι ένα δίκαιο αίτημα και συνάμα μονόδρομος για να ανασάνει επιτέλους ο πληττόμενος λαός . Το "έξω από την ΕΕ κι από το €" δεν είναι πολιτική θέση. Είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση για να ανασάνει επιτέλους αυτός ο λαός και να απεμπλακούμε από την ιμπεριαλιστική πολιτική της, την πολιτική δηλαδή της λιτότητας, της φτώχειας, της αδικίας και του κοινωνικού μαρασμού.


Αν δε γίνουν αυτά, τότε καμία κυβέρνηση, όσο "Αριστερή" και όσο "προοδευτική" και να'ναι δεν πρόκειται να ωφελήσει το λαό. Τουλάχιστον όχι μεσομακροπρόθεσμα. Αν δε γίνουν αυτά, τότε ο κίνδυνος ενσωμάτωσης στο ήδη υπάρχον Σύστημα είναι κάτι παραπάνω από εμφανής. Αυτό που χρειάζεται τώρα -ειδικά τώρα, που ο λαός έχει ήδη κάνει αριστερή στροφή- είναι να ξεριζώσουμε αυτό το Σύστημα, όχι να το διαχειριστούμε.
Κι επειδή ο χρόνος πιέζει και το αντίπαλο στρατόπεδο έχει ήδη αρχίσει να ανασυντάσσεται (πέραν της νεοφιλελεύθερης συμμαχίας Μάνου-Ντόρας-Δημιουργίας Ξανά ,συζητιέται πολύ έντονα και ένας νέος κεντροδεξιός συνασπισμός στον οποία θα μετέχουν όλες οι "φιλομνημονιακές δυνάμεις" ) , νομίζω πως δεν μας παίρνει να αναβάλλουμε άλλο τα πράγματα.
Η Ιστορία ποτέ της δεν μας περίμενε. Ούτε τώρα θα μας περιμένει...




Υ.Γ: Σκοπίμως απέφυγα να αναφερθώ στο κείμενο σε ένα πολύ σημαντικό -ίσως το σημαντικότερο- ζήτημα ,αυτό της Εξουσίας, καθώς από μόνο του αξίζει πολλές σελίδες ανάλυσης. Κοντολογίς θα πω ότι είναι πια η ώρα για την Αριστερά να μιλήσει σοβαρά για αυτό το ζήτημα , τώρα περισσότερο από ποτέ. Όχι απλά μια επιφανειακή ανάλυση της "αριστερής Κυβέρνησης", αλλά της ίδιας της Εξουσίας και αν και με ποιο τρόπο θα μπορούσε αυτή να περάσει στα χέρια της Αριστεράς. Ιδού η καυτή πατάτα. Καλή όρεξη.

H Ευρώπη στο σταυροδρόμι. Για τις καταιγιστικές αλλαγές που δεν έχουν έρθει ακόμα

Περιγραφή: Το κείμενο αυτό προσπαθεί να ανιχνεύσει τις διαφαινόμενες στρατηγικές διεξόδους για τις μεγάλες ευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, για να φανεί πιο καθαρά ότι μονόδρομος για την εργασία στην Ελλάδα δεν είναι η παραμονή στο ευρώ, αλλά η έξοδος από αυτό.

Δημήτρης Λένης

Κανονικά, τους απρόβλεπτους λαβύρινθους που ακολουθεί η ιστορία μιας χώρας τούς χαράζει πρώτα και κύρια η εξέλιξη της ταξικής πάλης στο εσωτερικό της. Η αλληλεπίδραση ενός κοινωνικού σχηματισμού με τον εξωτερικό περίγυρο εξαρτάται από το δυναμισμό ή την αδυναμία που επιδεικνύουν οι παραγωγικές σχέσεις στο εσωτερικό του κοινωνικού σχηματισμού, οι εσωτερικές του αντιφάσεις.

Κανονικά· γιατί η στρατηγική απόφαση της ελληνικής αστικής τάξης για πρόσδεση στον ιμπεριαλιστικό μηχανισμό μεταβίβασης εξουσίας που καταλήγει να είναι το ευρώ έχει αλλάξει την ισορροπία των αντιθέσεων στη χώρα, μεταφέροντας σε έναν βαθμό (και μάλλον προσωρινά) το βάρος λήψης αποφάσεων σε κέντρα αποστειρωμένα από την όποια πίεση της εγχώριας ταξικής πάλης, στοιχείο και αυτό της διαδικασίας που η κυρίαρχη γλώσσα αποκαλεί «παγκοσμιοποίηση».

Έτσι οι εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας είναι ασυνήθιστα ευαίσθητες σε σχέση με τις εξελίξεις στο εξωτερικό. Εξελίξεις που για το 2012, ακόμα και από τους πιο πεπεισμένους απολογητές του συστήματος, δεν προβλέπονται καθόλου θετικές: οι εφεδρείες του συστήματος κοντεύουν να εξαντληθούν από τον προηγούμενο γύρο του 2008. Έτσι, η ανάλυση του τι πρέπει να γίνει στη χώρα μας είναι πραγματικά αδύνατο να γίνει χωρίς εκτίμηση για την πορεία της γενικευμένης κρίσης που συνεχίζεται και οξύνεται στο ιμπεριαλιστικό κέντρο και που ενδεχομένως έχει αρχίσει να εξαπλώνεται στην ευρωπαϊκή περιφέρεια και τις ανερχόμενες χώρες. Το κείμενο αυτό προσπαθεί να ανιχνεύσει τις διαφαινόμενες στρατηγικές διεξόδους για τις μεγάλες ευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, για να φανεί πιο καθαρά ότι μονόδρομος για την εργασία στην Ελλάδα δεν είναι η παραμονή στο ευρώ, αλλά η έξοδος από αυτό.

Ο Τιτανικός που τον λένε Ευρώπη

Για να ξεπεράσει τα τρέχοντα προβλήματά της και να συνεχίσει να υπάρχει και να «ανθεί» με την τρέχουσα μορφή της η ευρωζώνη θα έφτανε να γίνει μία και μόνο απλή κίνηση: συγκεκριμένα, θα αρκούσε ο Άι-Βασίλης να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρόεδρος της ΕΚΤ και καγκελάριος της Γερμανίας ταυτόχρονα, κάτι που δυστυχώς απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Αν δεν γίνει αυτό, το στοίχημα των ευρωπαϊκών ιμπεριαλισμών είναι χαμένο.

Το αδιέξοδο των ευρωπαϊκών ιμπεριαλισμών, πέρα από τους πολιτικούς ανταγωνισμούς, την ανισόμετρη ανάπτυξη και τις τεράστιες ανισότητες στο εσωτερικό της ευρωζώνης, οφείλεται επίσης και στο γεγονός ότι το ευρωπαϊκό κεφάλαιο έχει την ιστορία απέναντί του. Το κέντρο της παραγωγής έχει πια φύγει από τη γερασμένη Ευρώπη. Ήδη το ΑΕΠ της Βραζιλίας ξεπέρασε το ΑΕΠ της Ιταλίας και σύντομα θα ξεπεράσει και της Γαλλίας. Και η όλο και πιο γερασμένη δημογραφικά Ευρώπη εμφανίζεται συστημικά ανίκανη σε επίπεδο παραγωγής να ξεπεράσει το αδιέξοδο, κάνοντας αυτό που πάντα ως τώρα γινόταν στην ιστορία του καπιταλισμού: εισάγοντας νέες μορφές παραγωγής, νέες μεθόδους, νέες παραγωγικές δυνάμεις. Τίποτα τέτοιο δεν φαίνεται δυνατό στο άμεσο μέλλον: οι νέες τεχνολογίες δεν αναπτύσσονται τόσο στην Ευρώπη όσο στις ΗΠΑ και την Ασία.

Η Γερμανία…

Η γερμανική πρόταση για φυγή προς τα μπρος ήταν η μείωση του εργατικού μισθού, η αύξηση της απόλυτης υπεραξίας. Το σχέδιο αυτό έδωσε πρόσκαιρα φτερά στο γερμανικό κεφάλαιο. Τα γερμανικά προϊόντα έγιναν πιο φτηνά στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς να χρειαστούν νέες επενδύσεις στη Γερμανία (αύξηση της οργανικής σύνθεσης). Η Γερμανία όλη την περίοδο του ευρώ δεν επένδυε σε εξοπλισμό, επειδή απλώς δεν χρειαζόταν. Οι επενδύσεις στη χώρα ήταν οι χαμηλότερες στην ευρωζώνη. Τα γερμανικά κέρδη πήγαν σε πιο κερδοφόρες επενδύσεις, όπως οι φούσκες της Wall St., η ισπανική οικοδομή (οι επενδύσεις στην Ισπανία έφτασαν στο 30% του ΑΕΠ), σε ελληνικούς δρόμους, αεροδρόμια, φτηνό χρήμα για δημόσιο και ιδιωτικό χρέος στις χώρες του Νότου. Η κρίση ήταν η στιγμή της αλήθειας για τα «εκπατρισμένα» γερμανικά κεφάλαια που άρχισαν να φεύγουν πανικόβλητα από τον Νότο και να γυρίζουν στο Κέντρο. Η διαδικασία αυτή όμως δεν είναι αρκετά γρήγορη και, κυρίως, είναι επισφαλής. Οι επενδύσεις κατάρρευσαν στον Νότο (ειδικά στην Ελλάδα), χωρίς να φτάσουν σε επίπεδα που να εγγυώνται ανάκαμψη στον Βορρά. Ο Νότος, σε συνθήκες κρίσης, δεν μπορεί να συνεχίζει να αγοράζει γερμανικά προϊόντα, άρα ο γερμανικός αστισμός αντιμετωπίζει ένα αδιέξοδο: μέχρι τώρα οι επενδύσεις στη Γερμανία δεν χρειάζονταν· τώρα, με τις πωλήσεις να μειώνονται, οι επενδύσεις δεν συμφέρουν.

Οι γερμανοί κεφαλαιοκράτες, όσο κρατάει η αβεβαιότητα, πιστεύουν ότι επειδή παράγουν εργαλειομηχανές υψηλής ποιότητας, δεν θα χάσουν διεθνή πελατεία, είτε στις ΗΠΑ είτε στην Κίνα. Δεν φαίνεται να τα λογαριάζουν σωστά. Οι Κινέζοι όχι μόνο έχουν μειώσει την εξάρτησή τους από τους Γερμανούς, αλλά τους «χτυπάνε» πλέον στα ίσα. Ήδη απειλούν το μεγαλύτερο γερμανικό μονοπώλιο, τις εργαλειομηχανές της αυτοκινητοβιομηχανίας. Πρόσφατα η Ford, που, όπως λέει με δικαιολογημένο κομπασμό και η Λαϊκή Ημερησία (31/12/11), «πάνε πάνω από 20 χρόνια που δεν έχει αγοράσει εξοπλισμό από άλλη χώρα εκτός της Γερμανίας», έκλεισε μια μεγάλη δουλειά για τα αμερικανικά της εργοστάσια, στα οποία θα εγκαταστήσει πέντε νέες γραμμές παραγωγής κατασκευασμένες από κινεζική εταιρεία. Τα γερμανικά λιμνάζοντα κεφάλαια σύντομα θα αναγκαστούν να ψάξουν να βρουν άλλους προορισμούς εύκολου κέρδους, δημιουργώντας νέες φούσκες. Και όλα αυτά, χωρίς την απολύτως αναγκαία στρατιωτική ισχύ για να υποστηρίξει τα επεκτατικά τους σχέδια… Το επιθετικό γερμανικό «σχέδιο» που εκφράζεται από τη Μέρκελ είναι πολύ πιθανό ότι σύντομα θα πρέπει να επαναξιολογηθεί.

…και οι άλλοι

Η Γαλλία πάλι, ο άλλος πόλος της ΕΕ, είναι ζαλισμένη και μπερδεμένη από τις προοπτικές υποβάθμισης της θέσης της στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα. Έχοντας παλιότερα θέσει για τον εαυτό της τον στρατηγικό στόχο να είναι το πολιτικό και στρατιωτικό αντίβαρο στη Γερμανία, έχει γνωρίσει τη συντριβή. Ο στρατός της απέδειξε στη Λιβύη την ανικανότητά του σε ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις· το βιομηχανικό της κεφάλαιο δείχνει πλέον και αυτό να χάνει τον ανταγωνισμό με τον γερμανικό γίγαντα· ο τραπεζικός της τομέας φούσκωσε πέρα από κάθε φαντασία (οι γαλλικές τράπεζες έχουν ενεργητικό 300% του ΑΕΠ. Συγκριτικά, οι αμερικανικές είναι στο 100% του ΑΕΠ και οι γερμανικές στο 150%). Και το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος τα δάνεια των γαλλικών τραπεζών να αποδώσουν, είναι δηλαδή χρεοκοπημένες. Ο πανικός του Σαρκοζί και η συνθηκολόγησή του στις απαιτήσεις της Μέρκελ, αυτή την αιτία έχουν, ότι προσπαθεί να εξασφαλίσει την κάλυψη της Γερμανίας για να κρατήσει το ΑΑΑ της Γαλλίας. Το σχέδιο αυτό έχει κοντά ποδάρια.

Την ίδια στιγμή η Βρετανία όλο και περισσότερο απομακρύνεται από το καράβι που βουλιάζει. Ο Κάμερον προτίμησε την «ευρω-απομόνωση» παρά να διακυβεύσει έστω κι ένα μικρό κομμάτι των κερδών του Σίτι (που, ας μην το ξεχνάμε, είναι επίσης ο κύριος διαχειριστής των ευρωπαϊκών χρεών). Το βρετανικό κεφάλαιο θα προτιμήσει να κάνει δουλειές με ανερχόμενες αγορές έστω και αν κάτι τέτοιο σημαίνει ότι δεν θα είναι αυτό που καθορίζει την πορεία των πραγμάτων. Αλλά ο βρετανικός ιμπεριαλισμός έχει μάθει ιστορικά να διαχειρίζεται την ήττα του. Η πορεία της Βρετανίας είναι μια εικόνα από το μέλλον της Ευρώπης: από ηγέτης του παγκόσμιου καπιταλισμού, ο ξεδοντιασμένος βρετανικός λέων έγινε μεταπολεμικά κολαούζος των ΗΠΑ για να καταντήσει μια αποβιομηχανοποιημένη δευτεροκλασάτη ιμπεριαλιστική δύναμη, με συνεχώς καθοδική πορεία τα τελευταία 100 χρόνια…

Κρίση, το άλλο όνομά σου είναι ευρώ…

Η Ευρώπη, επίκεντρο στη δεύτερη φάση της πιθανότατα μεγαλύτερης κρίσης στην ιστορία του καπιταλισμού, βρίσκεται επομένως και αυτή σε ένα σταυροδρόμι. Μόνο που μπροστά της δεν βλέπει καθόλου ευκαιρίες, μόνο κινδύνους και παρακμή. Μπορεί να ελπίζει μόνο σε ένα θαύμα, δηλαδή η κρίση να χτυπήσει έντονα κάποιον από τους ανταγωνιστές της, δημιουργώντας έτσι ευκαιρίες, πριν καταρρεύσει η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία ή κάποιος άλλος.

Η συσσώρευση χρόνιων αντιφάσεων στην ευρωζώνη, σε επίπεδο διαμόρφωσης πολιτικής, συμπυκνώθηκε σε μια ασταθή, «αναρχο-καπιταλιστική» συνθήκη: η προφανής, πλέον, αποτυχία του προηγούμενου καθεστώτος συσσώρευσης και η κρίση ερμηνεύονται από τους παρόντες ηγέτες ως αποτυχία των όποιων υπολειμμάτων «κρατισμού» είχαν μείνει ζωντανά. Τη «λύση» θα τη δώσει η περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών, η περαιτέρω σμίκρυνση του κράτους, η καταστροφή και των τελευταίων στοιχείων δημόσιας επένδυσης που είχαν απομείνει, η υποχώρηση ακόμα και του επιτελικού κράτους-στρατηγείου από το ρόλο του.

Η νεοφιλελεύθερη καθήλωση της γερμανικής πολιτικής στους αριθμούς είναι σύμπτωμα του πολιτικού-οικονομικού αδιεξόδου. Είναι αδύνατο για τα ευρωπαϊκά κέντρα να συνειδητοποιήσουν ότι το δημόσιο χρέος δεν είναι μοχλός, κουμπί που το ελέγχουν οι κυβερνώντες κατά βούληση. Το δημόσιο χρέος είναι μια σχέση μεταξύ του δημόσιου τομέα (του κράτους, ως πεδίου συμβιβασμού ταξικών συμφερόντων) και του χαοτικού, απρόβλεπτου ιδιωτικού τομέα, ο οποίος φυσικά δεν επιδέχεται τέτοια όρια – αν τον πολυζορίσεις, παίρνει τα λεφτά και τρέχει, χρεοκοπώντας… Τα αυστηρά όρια (που επιχειρείται να επιβληθούν με λιτότητα) δεν πρόκειται σε καμιά περίπτωση να έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, εφόσον, εξ ορισμού, δεν περιλαμβάνουν και το στοιχείο του συμβιβασμού με τις υποτελείς τάξεις.

Σε συγκυρία οξείας κρίσης, αυτή η «στρατηγική»… έλλειψης στρατηγικής και παραχώρησης της πολιτικής εξουσίας στους «τεχνοκράτες» των τραπεζών, στις ίδιες τις «αγορές» προσωποποιημένες, ενέχει τον προφανή κίνδυνο της κατάρρευσης. Το «αόρατο χέρι» δεν είναι ιδιαίτερα ικανό στο να κρατάει το τιμόνι στη φουρτούνα, όταν δηλαδή χρειάζεται μακροπρόθεσμη στοχοθεσία και όχι βραχυπρόθεσμη κερδοσκοπία. Το πιθανό κέρδος που διαβλέπει το κεφάλαιο από αυτή την πολιτική δεν είναι, όμως, η έκρηξη της κερδοφορίας σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα (χρειάζονται χρόνια καταστροφής κεφαλαίων μέχρι να επανακάμψει η  κερδοφορία), αλλά η τελική συντριβή των πολιτικών αντιστάσεων.

Μπορεί να επιτύχει αυτή η πολιτική; Το σύστημα του ευρώ, με την όξυνση των ιμπεριαλιστικών αντιφάσεων που προκαλεί, το κάνει απίθανο. Ποτέ, κανένα σύστημα νομισματικής ολοκλήρωσης (τέτοιο ήταν ο κανόνας του χρυσού) δεν επιβίωσε όταν το χτύπησε κρίση. Εξάλλου, υπάρχουν βαθιοί, δομικοί λόγοι που κάθε αναπτυγμένο καπιταλιστικό κράτος στην ιστορία είχε το δικό του νόμισμα – το ότι ήταν υπεύθυνο πρώτα αυτό το ίδιο (και όχι οι εξωτερικοί παράγοντες, όπως στην περίπτωση του ευρώ) για τη διαχείριση των εσωτερικών του αντιθέσεων.

Εντούτοις, το κεφάλαιο έχει πολιτικές εφεδρείες. Σε περίπτωση επιδείνωσης των οικονομικών μεγεθών δεν μπορεί να αποκλειστεί η επιστροφή συντηρητικών, κεϋνσιανού τύπου πολιτικών που θα κάνουν «οικονομία δυνάμεων» για το κεφάλαιο, με λελογισμένη αναδιανομή του πλούτου, διάλυση ή αναμόρφωση της ευρωζώνης (με γερμανικό πυρήνα), προστατευτισμό, ενδεχομένως εθνικισμό. Και ταυτόχρονα, το γεγονός ότι υπάρχουν «σεβάσμιες» φωνές στο γερμανικό πολιτικό σκηνικό που ζητούν η Γερμανία να αναλάβει τις ευθύνες της και να μην επαναλάβει τα καταστροφικά λάθη του παρελθόντος, όπως και η κατάρρευση στις δημοσκοπήσεις του έξαλλου συνεταίρου της Μέρκελ, των Φιλελεύθερων, δείχνουν προς μια πιο ευρωπαϊκή τέτοιου τύπου λύση. Και οι δύο λύσεις θα είναι λύσεις ανάγκης· δεν είναι θέμα αν θα υπάρξει μια υποβάθμιση μεσομακροπρόθεσμα της Ευρώπης, αλλά πόσο μεγάλη θα είναι.

Σε κάθε περίπτωση όμως, το παράθυρο ευκαιρίας της Αριστεράς για ανατροπή του σκηνικού είναι στενό. Το σύστημα τώρα μπαίνει στην περίοδο μέγιστης αστάθειάς του, διεθνώς και όχι μόνο στην ευρωζώνη. Η αδυναμία της εργασίας να αντιδράσει τώρα θα σημάνει την ιστορικών διαστάσεων ήττα της και οριστική υποταγή της στο κεφάλαιο. Αντίθετα, το σπάσιμο του αδύναμου κρίκου στο ζουρλομανδύα της ευρωζώνης μπορεί να λειτουργήσει ως θρυαλλίδα για την απελευθέρωση των αντιστάσεων στο σύνολο των χωρών της, αν όχι κι αλλού.

πηγή: περιοδικό Εκτός Γραμμής, τεύχος 29 / Φεβρουάριος 2012

*Αναδημοσίευση από  Αριστερό blog   και  Stop euro-EE